Athro PDC yn ymuno â chonsortiwm sy'n edrych ar effaith COVID ar grwpiau BAME

Prof Florence Ayisi

Yr Athro Florence Ayisi


Mae Athro PRIFYSGOL De Cymru (PDC) yn rhan o gonsortiwm a fydd yn archwilio'r ffyrdd y mae gwahaniaethu yn gwaethygu effaith COVID-19 ar bobl mewn grwpiau Pobl Dduon, Asiaidd a lleiafrifoedd ethnig (BAME) yn y DU.

Bydd Florence Ayisi, Athro Ffilm Ddogfennol yn PDC, yn rhan o'r grŵp dan arweiniad Iyiola Solanke, Athro Cyfraith yr UE a Chyfiawnder Cymdeithasol yn Ysgol y Gyfraith Prifysgol Leeds, sydd wedi derbyn £2.5m i greu'r Consortiwm ar Arferion Lles a Gwydnwch mewn Teuluoedd a Chymunedau Pobl Dduon, Asiaidd a Lleiafrifoedd Ethnig (Co-POWeR).

Rhoddwyd y cyllid gan Ymchwil ac Arloesi yn y DU (UKRI) drwy'r Cyngor Ymchwil Economaidd a Chymdeithasol (ESRC[GA1] ).

Bydd ymchwilwyr yn ymchwilio i effaith gyfunol COVID-19 a gwahaniaethu hiliol ar les a gwydnwch ar draws y grwpiau hyn, gyda'r nod o greu darlun llawnach o wendidau'r cymunedau hyn.

Gan ddechrau ym mis Chwefror, bydd y prosiect 18 mis yn archwilio sut mae pwerau COVID-19 brys yn effeithio'n anghymesur ar bobl o gefndiroedd BAME, a sut mae'r pandemig yn effeithio ar ofal a gofalu, yn ogystal ag iechyd a lles meddyliol a chorfforol ar draws pob oedran.

Gan ddefnyddio eu canfyddiadau, bydd y tîm yn gwneud argymhellion i lunwyr polisi ar yr ymyriadau sydd eu hangen i gefnogi'r grwpiau hyn. Bydd y tîm hefyd yn gweithio gyda gwneuthurwyr ffilmiau dogfennol ac arbenigwyr celfyddydau theatr i ddatblygu allbynnau ffeithiol a ffuglen.

Dywedodd yr Athro Solanke, prif ymchwilydd y prosiect: "Mae dau feirws yn effeithio ar bobl o gymunedau Pobl Dduon a Lleiafrifoedd Ethnig ledled y DU. Un yw COVID-19 a'r llall yw gwahaniaethu. Rydym am ddangos bod y ffordd y mae COVID-19 yn gwaethygu'r profiad o anghydraddoldeb i'r rhai yn y cymunedau hyn.

"Mae'r bobl yn y cymunedau hyn wedi datblygu strategaethau newydd i hyrwyddo eu lles a'u gwydnwch eu hunain yn ystod pandemig COVID-19, ond o ystyried natur barhaus y pandemig, mae angen ymyriadau swyddogol hefyd i'w cefnogi.

"Mae yna asiantaeth – mae pobl yn gallu addasu a chefnogi eu hunain - ond mae effaith gyfunol COVID yn golygu bod ymyrraeth y llywodraeth yn hanfodol i sicrhau lles parhaus pobl o bob oed sy'n destun y ddau feirws hyn."

Mae Co-POWeR yn gonsortiwm amlddisgyblaethol o naw academydd o bob rhan o'r DU sydd i gyd yn aelodau o’r Fforwm Athrawon Benywaidd Du (BFPF).   

Dywedodd yr Athro Ayisi: "Rwy'n falch iawn o fod yn Gyd-Fuddsoddwr ar y prosiect, ac yn enwedig yn rhan o dîm amlddisgyblaethol o athrawon benywaidd nodedig y mae eu hymchwil a'u canfyddiadau yn anelu at dynnu sylw at ystyriaethau ecwiti hirdymor effaith COVID-19 ar bobl BAME. 

"Rwy'n teimlo'n hynod falch o fod yn arwain y prosiect o fewn Cyfadran Diwydiannau Creadigol PDC, gan ddefnyddio ein harbenigedd mewn arferion cyfryngau creadigol, yn enwedig ffilm ddogfennol gymdeithasol, i gynyddu amlygrwydd pryderon pwysig lles a gwydnwch mewn cymunedau BAME."

 

Yn ymuno â'r Athro Solanke a'r Athro Ayisi yn y consortiwm mae:

  • Yr Athro Claudia Bernard, Athro Gwaith Cymdeithasol a Phennaeth Ymchwil Ôl-raddedig yn Goldsmiths, Prifysgol Llundain
  • Gargy Bhattacharyya, Athro Cymdeithaseg ym Mhrifysgol Dwyrain Llundain
  • Anna Gupta, Athro Rheoli yn Royal Holloway
  • Raminder Kaur, Athro Anthropoleg ac Astudiaethau Diwylliannol ym Mhrifysgol Sussex
  • Monica Lakhanpaul, Athro Iechyd Plant Cymunedol integredig yng Ngholeg Prifysgol Llundain
  • Maria Stokes, Athro Adsefydlu Cyhyrysgerbydol ym Mhrifysgol Southampton.
  • Shirin Rai, Athro Gwleidyddiaeth ac Astudiaethau Rhyngwladol ym Mhrifysgol Warwick

Bydd Sabu Padmadas, Athro Demograffeg ac Iechyd Byd-eang ym Mhrifysgol Southampton, yn darparu arbenigedd ystadegol.

Bydd yr ymchwilwyr yn ffurfio Comisiwn Pobl i gynnal cyfweliadau gyda phobl mewn teuluoedd a chymunedau BAME i weld pa gymorth sydd ei angen.

Dywedodd yr Athro Solanke: "Mae grymuso yn agwedd allweddol o Co-POWeR. Rydym am fynd at wraidd yr hyn sy'n digwydd drwy wrando ar leisiau'r rhai yn y teuluoedd a'r cymunedau hyn. Dim ond drwy glywed ganddynt y gallwn benderfynu pa gymorth sydd ei angen.

"Bydd y gwaith yn dangos pam mae angen mabwysiadu dull integredig, rhyngadrannol o ddeall yr heriau aflonydd sy’n gorgyffwrdd a wynebir gan y teuluoedd a'r cymunedau hyn.

"Byddwn yn defnyddio'r dystiolaeth hon i wneud argymhellion polisi sy'n cefnogi teuluoedd a chymunedau BAME sy'n dioddef gan COVID-19 orau i goctel cymhleth o heriau i'w bywydau bob dydd."

Dywedodd Prif Weithredwr UKRI, yr Athro Fonesig Ottoline Leyser: "Mae pandemig COVID-19 wedi gwaethygu anghydraddoldebau hirsefydlog mewn iechyd, cyflogaeth ac addysg yn y DU.

"Mae tystiolaeth sy’n dod i’r amlwg yn awgrymu mai pobl o gefndiroedd Pobl Dduon, Asiaidd a Lleiafrifoedd Ethnig sydd wedi profi'r ergydion economaidd anoddaf. Ni allwn anwybyddu'r ffactorau cymdeithasol, diwylliannol ac economaidd sydd wedi llywio profiadau cymunedau Pobl Dduon, Asiaidd a Lleiafrifoedd Ethnig drwy gydol y pandemig.

"Mae'n hanfodol ein bod yn deall dyfnder ac ehangder effeithiau'r ffactorau hyn fel y gallwn gymryd camau i liniaru'r canlyniadau i'r cymunedau hyn."

#ecdr.cy